Thursday, April 14, 2011

ความชั่วร้ายที่ปลายจมูก





ความชั่วร้ายที่ปลายจมูก
   พระไพศาล วิสาโล
        
            ถ้าถามว่าเตะลูกฟุตบอลตรงไหนถึงจะเข้าประตูได้ง่ายที่สุด ทุกคนคงตอบเป็นเสียงเดียวกันว่าตรงจุดโทษ แต่สำหรับนักฟุตบอลเจนสนาม เตะตรงนั้นกลับเป็นเรื่องยากอย่างยิ่ง ยากเสียจนนักฟุตบอลระดับโลกหลายคน ไม่ว่าเบคแคม โรนัลดินโย่ แลมพาร์ด นอกจากจะเตะไม่เข้าแล้ว บางครั้งยังปฏิเสธที่จะเป็นมือสังหารที่จุดโทษ โดยเฉพาะในนัดสำคัญที่ชี้ชะตาทีมของตน

      ความยากของการเตะบอลที่จุดโทษนั้นอยู่ตรงไหน ก็อยู่ที่ความง่ายของมันนั่นเอง ความที่มันเป็นตำแหน่งที่เตะเข้าประตูได้ง่ายที่สุด ดังนั้นหากนักฟุตบอลคนไหนเตะไม่เข้า ก็จะถูกโห่ฮาจนอาจเสียผู้เสียคนได้ง่าย ๆ นี้เป็นเหตุผลที่นักฟุตบอลที่ขึ้นชื่อว่าเตะได้แม่นยำราวจับวาง หลายคนจะรู้สึกเกร็งมากเมื่อได้รับมอบหมายให้ยิงที่จุดโทษ และความเกร็งนั่นเองที่ทำให้ยิงไม่เข้า หลายคนเตะออกนอกกรอบประตูไปอย่างไม่น่าเชื่อ
 
         ในความง่ายมีความยากอยู่ ใช่หรือไม่คุณสมบัติที่อยู่ตรงข้ามกันนั้นมักจะอยู่ด้วยกันเสมอ สารหนูสามารถฆ่าคนได้ แต่ก็ใช้ทำยารักษาโรคได้ด้วย ไนโตรกลีเซอรีนเป็นสารทำวัตถุระเบิด แต่ก็สามารถรักษาโรคหัวใจได้ โรคหัดทำให้เด็กล้มป่วย แต่ก็ช่วยป้องกันไม่ให้เป็นโรคหอบหืดหรือภูมิแพ้ ออกซิเจนให้กำเนิดและหล่อเลี้ยงชีวิต แต่ในเวลาเดียวกันก็ทำลายเซลในร่างกายและเร่งความแก่และความตายให้มาเร็วขึ้น 
         พระพุทธองค์ตรัสว่า “ความแก่มีอยู่ในความเป็นหนุ่มสาว ความเจ็บไข้มีอยู่ในความไม่มีโรค ความตายก็มีอยู่ในชีวิต” สั้นกับยาว ขาวกับดำ ต่ำกับสูง เย็นกับร้อน ไม่ได้อยู่คนละขั้วหรือแยกจากกัน ไม้บรรทัดถือว่าสั้นเมื่อวางข้างไม้เมตร แต่กลับยาวเมื่อเทียบกับดินสอ

       ในทำนองเดียวกัน ดีกับชั่ว ก็ไม่ได้อยู่แยกกัน คนดีนั้นสามารถทำสิ่งที่ชั่วได้ จะอธิบายว่าเป็นเพราะเขามีทั้งความดีและความชั่วอยู่ในตัวก็ได้ เพราะตราบใดที่ยังเป็นปุถุชนอยู่ ก็ยังมีกิเลสหรือโลภ โกรธ หลง ที่สามารถผลักดันให้เอาเปรียบ เบียดเบียน หรือคดโกงผู้อื่นได้ โดยเฉพาะเมื่อมีปัจจัยหนุนเสริมหรือยั่วยุ บางคนหักห้ามใจไม่ได้ที่จะยักยอกเงินหลวงเพราะบ้านกำลังจะถูกยึด หรือขโมยนมผงในร้านเพื่อเอาไปเลี้ยงลูกที่กำลังหิวโหย แม้แต่ครูที่เคร่งศีลธรรมก็อาจผลักดันให้ลูกสาววัยเรียนไปทำแท้งเพราะกลัวเป็นขี้ปากของผู้คนในโรงเรียน สามีที่สุภาพอ่อนหวานอาจทำร้ายร่างกายภรรยาเมื่อรู้ว่าฝ่ายหลังนอกใจ หรือเพียงเพราะเขาเครียดหนักจากที่ทำงานก็ได้

           ปัจจัยที่หนุนเสริมให้ “คนดี” ทำชั่วนั้น บางครั้งก็ไม่ใช่เพราะเหตุผลหรือความจำเป็นส่วนตัว แต่อาจเป็นเพราะสิ่งแวดล้อมกระตุ้นเร้าหรือผลักดันก็ได้ ฟิลิป ซิมบาร์โด(Philip Zimbardo)แห่งมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด เคยทำการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างนักโทษกับผู้คุม โดยทดลองทำคุกเทียมขึ้นมา แล้วรับอาสาสมัครมารับบทดังกล่าว ปรากฏว่าการทดลองซึ่งกำหนดไว้ ๑๔ วันต้องยุติหลังจากผ่านไปได้เพียง ๖ วัน เพราะผู้คุมใช้ความรุนแรงกับนักโทษอย่างนึกไม่ถึง แถมบังคับให้กระทำสิ่งที่วิตถาร จนนักโทษหลายคนสติแตก

        ผลของการทดลองดังกล่าวทิ้งคำถามไว้มากมาย ที่สำคัญก็คือ ทำไมจึงเกิดเรื่องแบบนี้ขึ้น ถ้าดูอย่างเผิน ๆ ก็ต้องตอบว่า เป็นเพราะผู้คุมเหล่านี้เลวโดยสันดาน แต่ข้อเท็จจริงก็คือ ผู้คุมเหล่านี้คัดเลือกจากนักศึกษาที่ผ่านการทดสอบแล้วว่ามีสภาพจิตปกติ หลายคนให้สัมภาษณ์ภายหลังเสร็จสิ้นการทดลองว่า คิดไม่ถึงว่าตนเองจะทำเช่นนั้น บางคนเป็น “นักสันตินิยม” ด้วยซ้ำ คือปฏิเสธสงครามและความรุนแรง แต่แล้วอะไรทำให้เขาเปลี่ยนไปเป็นคนละคน คำตอบก็คือ สภาพในคุกซึ่งให้อำนาจอย่างล้นเหลือแก่ผู้คุม อำนาจเหล่านี้เมื่อผนวกกับกิเลสที่เรียกว่า “มานะ” คือความอยากเป็นใหญ่ ซึ่งรวมถึงความต้องการให้ทุกอย่างเป็นไปดังใจตน ทำให้อดใจไม่ได้ที่จะใช้อำนาจบาตรใหญ่กับผู้ที่ด้อยกว่า โดยเฉพาะหากเขาขัดขืนคำสั่งของตน

         การทดลองของซิมบาร์โดผ่านไปได้ ๓๕ ปีแล้ว แต่ก็ทุกวันนี้ก็ยังมีผู้พูดถึงการทดลองนี้อยู่ โดยเฉพาะเมื่อมีข่าวการทรมานนักโทษอิรักที่อาบูเกรบ ๓ ปีที่แล้ว ภาพนักโทษชายถูกผู้คุมสาวชาวอเมริกันลากคอในสภาพที่เปลือยกายและนอนพังพาบไม่ต่างจากการลากจูงสุนัข ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง ทหารอเมริกันที่คุมนักโทษเหล่านี้ถูกประณามว่าเป็นพวกวิปริตผิดมนุษย์ แต่นั่นไม่ใช่ภาพประทับที่อยู่ในใจของคนที่รู้จักผู้คุมเหล่านี้ เพื่อนร่วมชั้นพูดถึงผู้คุมสาวคนหนึ่งว่า “เป็นคนที่มีน้ำใจมาก และมีน้ำใจเสมอ” ส่วนผู้คุมสาวที่ปรากฏอยู่ในภาพดังกล่าว เพื่อนบ้านของเธอในสหรัฐอเมริกาก็พูดตรงกันว่าเธอเป็นคนร่าเริงและไม่มีนิสัยทารุณโหดร้าย
 


          คนดี ๆ หรือคนปกติธรรมดาสามารถทำสิ่งเลวร้ายที่เราอาจนึกไม่ถึง อดอล์ฟ ไอค์มานน์ (Adolf Eichmann) นาซีคนสำคัญผู้อยู่เบื้องหลังการสังหารโหดชาวยิวร่วม ๖ ล้านคนในสงครามโลกครั้งที่สอง หาใช่คนจิตวิปริตไม่ จิตแพทย์ที่ตรวจสภาพจิตของเขาหลังจากถูกจับกุม ยืนยันว่าเขามีสภาพจิตปกติ รูดอล์ฟ ฮอสส์ (Rudolf Hoss) ผู้บัญชาการค่ายเอาชวิตซ์ ซึ่งขึ้นชื่อว่าโหดเหี้ยมที่สุดในบรรดาค่ายกักกันชาวยิว เป็นคนที่รักครอบครัวและเสียสละ อีกทั้งเป็นคนที่มีน้ำใจในสายตาของเพื่อน ๆ เขายืนยันว่า ไม่มีความเกลียดชังชาวยิวเป็นส่วนตัวเลย แต่หน้าที่เป็นสิ่งสำคัญที่เขาต้องทำให้ลุล่วง ในทำนองเดียวกันฟรานซ์ สแตนเกิล (Franz Stangl)ผู้บัญชาการค่ายทรีบลิงกา (Treblinka) ค่ายนรกที่อื้อฉาวเป็นอันดับสองรองจากเอาชวิตซ์ ก็หาใช่เป็นคนซาดิสต์วิปริตไม่ หากเป็นคนสุภาพ พูดเสียงเบา และอุทิศตัวให้แก่การงาน เช่นเดียวกับฮอสส์ งานคือความสุขและความภาคภูมิใจของเขา

         ฮอสส์เป็นแบบอย่างของคนที่มีวินัยสูงมาก เสียสละและทุ่มเทเพื่อภารกิจ จิตใจของเขาจดจ่ออยู่กับงานจนไม่รับรู้ถึงความทุกข์ทรมานของนักโทษในค่ายของเขา สิ่งที่เขาสนใจก็คือรถไฟจะขนนักโทษมาตรงเวลาไหม ควรขนส่งมาวันละกี่เที่ยว และควรใช้เตา(สำหรับรมควันพิษนักโทษ)แบบไหน ด้วยเหตุนี้ค่ายกักกันที่เขาบัญชาการจึงสามารถฆ่าชาวยิวได้เป็นจำนวนมากมาย หากการทำงานด้วยความทุ่มเท เสียสละ โดยไม่คำนึงถึงความเหนื่อยยากและประโยชน์ส่วนตัว เป็นคุณธรรมอย่างหนึ่ง คุณธรรมดังกล่าวก็ถูกใช้เป็นเครื่องมือในการทำความชั่วร้ายได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะเมื่อความชั่วร้ายนั้นทำในนามของความดี

          มองในแง่นี้ คนดี ๆ ทำความชั่ว ไม่ใช่เพราะในใจเขามีความชั่วอยู่เคียงคู่ความดีเท่านั้น หากความดีนั้นเองก็เป็นปัจจัยให้ทำความชั่วได้ มีนาซีชั้นนำเป็นจำนวนมากที่ร่วมล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวด้วยความเชื่อว่า ยิวนั้นมิใช่เป็นอันตรายต่อเยอรมันเท่านั้น หากยังเป็นภัยคุกคามยุโรป หรือถึงกับเป็นภัยต่ออารยธรรมสมัยใหม่เลยทีเดียว เขาเหล่านี้เชื่อว่าการขจัด “เชื้อโรคยิว” คือความจำเป็นเพื่อความอยู่รอดของเยอรมันและยุโรป กล่าวอีกนัยหนึ่ง พวกเขากำลังทำประโยชน์ใหญ่หลวงให้แก่โลก ดังนั้นจึงต้องเข้มแข็ง ไม่อ่อนไหวง่าย ๆ กับความตายของผู้คน

          ความดีนั้นสามารถเป็นปัจจัยให้ทำสิ่งชั่วร้ายได้หากเชื่อว่าเป็นการกระทำในนามของความดี ชาวบ้านที่มีเมตตาสัตว์จึงอาจไม่ลังเลที่จะเข้าไปร่วมวงประชาทัณฑ์ผู้ต้องหาคดีฆ่าข่มขืนจนสลบเหมือด ทั้งนี้เพื่อพิทักษ์ความถูกต้องดีงามในชุมชน แต่นอกจากศีลธรรมแล้ว อุดมการณ์ทางการเมืองก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สามารถผลักดันให้ผู้คนพร้อมทำความชั่วในนามของความดีได้ ศตวรรษที่แล้วมีผู้คนถูกฆ่าตายร่วมร้อยล้านคนในนามของอุดมการณ์ทางการเมืองนานาชนิด หนึ่งในนั้นคือลัทธิคอมมิวนิสม์ คอมมิวนิสม์นั้นต้องการสร้างโลกที่ยุติธรรม ปราศจากชนชั้น ผู้คนมีความสุขถ้วนหน้า จึงสามารถดึงดูดจิตใจผู้คนนับล้านที่มีอุดมคติแรงกล้าให้ร่วมขบวนการ แต่กลับลงท้ายด้วยการสังหารผู้คนหลายสิบล้านโดยเฉพาะในรัสเซียและจีน

          อุดมการณ์แม้จะมีจุดมุ่งหมายที่ดี แต่หากยึดมั่นอย่างแรงกล้าจนเห็นว่ามันสำคัญเหนือทุกสิ่ง อีกทั้งมีความยึดมั่นว่าเป็น “ตัวกู ของกู” เป็นพื้นฐานด้วยแล้ว ก็สามารถผลักดันให้ผู้คนทำอะไรก็ได้เพื่ออุดมการณ์ ไม่มีอะไรที่ยืนยันความข้างต้นได้ดีเท่ากับคำพูดของผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์รัสเซียผู้หนึ่งในยุคสตาลินว่า “เป้าหมายอันยิ่งใหญ่ของเราคือชัยชนะของลัทธิคอมมิวนิสม์ในทุกหนแห่ง เพื่อบรรลุเป้าหมายดังกล่าว ทุกอย่างทำได้ทั้งนั้น ไม่ว่ากล่าวเท็จ ขโมย หรือทำลายผู้คนนับแสนหรือแม้กระทั่งเป็นล้าน หากคนเหล่านี้ขัดขวางงานของเราหรือสามารถจะขัดขวางเรา”
 


      เมื่อคิดว่า “เรา”คือความดี หรือเป็นตัวแทนของอุดมการณ์ที่ดีเลิศประเสริฐสุดแล้ว คนดี ๆ ก็สามารถทำอะไรก็ได้ทั้งนั้น ไม่เว้นแม้กระทั่งความชั่วร้าย โดยยังคิดว่านั่นเป็นความดีอยู่ นี้คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้ชาวเขมรตายไปถึง ๒ ล้านคนในชั่วเวลาไม่ถึง ๔ ปีที่เขมรแดงครองอำนาจ เขมรแดงนั้นไม่ได้ต้องการอะไรมากไปกว่าการปฏิวัติกัมพูชาให้เป็นสังคมที่เสมอภาค ปลอดพ้นจากการกดขี่เอารัดเอาเปรียบ แต่จะทำเช่นนั้นได้ ผู้นำเขมรแดงเชื่อว่าจำต้องสังหารผู้ที่เป็น “ซากเดนของจักรวรรดินิยม ลัทธิอาณานิคม และชนชั้นผู้กดขี่ทั้งหลาย” ด้วยเหตุนี้คำขวัญหนึ่งของเขมรแดงก็คือ “หนุ่มสาวเพียงหนึ่งหรือสองล้านคนก็พอแล้วสำหรับสร้างกัมพูชาใหม่” ที่เหลือนอกนั้นหามีประโยชน์ไม่

       ด้วยความเชื่อเช่นนี้ “กัมพูชาใหม่”ภายใต้การนำของพอลพต จึงกลายเป็นแผ่นดินเลือด “ทุ่งสังหาร”เกิดขึ้นทุกหนแห่ง ในสายตาของคนทั่วไป พอลพตคือตัวแทนของมนุษย์ที่โหดเหี้ยมวิปริต แต่ตรงข้ามกับที่เข้าใจกัน เขาเป็นคนที่มีบุคลิกน่าประทับใจ ผู้คนที่รู้จักเขาไม่ว่าในวัยเด็ก วัยผู้ใหญ่ ตลอดจนผู้ที่ได้พบเขาเมื่อเป็นผู้นำคอมมิวนิสต์ และผู้นำเขมรแดง ไม่เว้นแม้แต่นักหนังสือพิมพ์ต่างประเทศ พูดสอดคล้องกันว่า เขาเป็นคนที่สงบเย็น เรียบร้อย สุภาพ เป็นกันเอง อบอุ่นและน่าเชื่อถือ จึงไม่น่าแปลกที่เขาได้รับความเคารพรักและศรัทธาจากผู้ใต้บังคับบัญชามาก “แทบไม่ต่างจากนักบุญเลย” ดังคำของเดวิด แชนด์เลอร์ (David Chandler) ผู้เขียนชีวประวัติพอลพต แม้ภายหลังจะมีผู้แปรพักตร์จากเขมรแดงเป็นจำนวนมาก แต่แทบไม่มีใครเลยที่ทำเช่นนั้นเพราะไม่พอใจพฤติกรรมหรือบุคลิกนิสัยของเขา

      ไม่ใช่พอลพตเท่านั้น ผู้นำเขมรแดงหลายคนก็มีบุคลิกตรงข้ามกับภาพที่ปรากฏ หนึ่งในนั้นคือสหายดุค (Duch) ซึ่งเป็นหัวหน้าหน่วยตำรวจลับ (“สันติบาล”) และเป็นผู้บัญชาการคุกตุลแสลงอันลือชื่อในความหฤโหด คาดว่ามีประมาณ ๑๒,๐๐๐-๒๐,๐๐๐ คนที่ตายอย่างทรมานในคุกนั้นในช่วง ๔ ปีที่เขมรแดงปกครองประเทศ คนที่รู้จักเขายืนยันว่าเขาเป็นเด็กเรียบร้อย เรียนเก่ง และเป็นครูที่ดี ขยันขันแข็ง ฟรังซัวส์ บิโซต์ (Francois Bizot) นักวิชาการชาวฝรั่งเศสซึ่งเคยพบเขาขณะถูกจับกุมด้วยข้อหาว่าเป็นสายลับ กล่าวว่าเขาเป็นคนเงียบ พูดค่อย และมีใจเป็นนักเลง ประการหลังนั้นเป็นเหตุให้ฟรังซัวส์ถูกปล่อยออกมาหลังจากที่มีการโต้เถียงอย่างดุเดือดกับสหายดุคในเรื่องนโยบายของเขมรแดง

        ในช่วงที่คุมคุกตุลแสลง สหายดุคได้ชื่อว่าโหดเหี้ยมในการทรมานนักโทษ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพลพรรคเขมรแดงที่ถูกกล่าวหาว่าทรยศ แต่อีกภาพหนึ่งของเขาคือเป็นคนรักครอบครัว ทุกเช้าเขาจะล่ำลาและกอดภรรยาก่อนออกไปทำงาน เหตุผลประการหนึ่งซึ่งเปิดเผยในภายหลังคือเขาเองก็ไม่แน่ใจว่าจะมีชีวิตรอดกลับมาบ้านหรือไม่ เพราะบรรยากาศหวาดระแวงในพรรคสูงมาก

        เรื่องราวของสหายดุคได้รับความสนใจทั่วโลกเมื่อเขาถูกจับในปี ๒๕๔๒ ฟรังซัวส์ บิโซต์ได้กลับไปเยี่ยมเขา ๔ ปีต่อมา นับเป็นการพบปะครั้งที่ ๒ หลังจากเหินห่างถึง ๓๒ ปี บิโซต์พบว่าบุคลิกของเขาไม่ได้เปลี่ยนไปจากที่เคยพบปะกันครั้งแรก คือเป็นคนปกติธรรมดา พูดค่อย ไม่มีวี่แววของคนโหดเหี้ยมผิดมนุษย์

   เรื่องราวของผู้นำนาซีและเขมรแดงเหล่านี้บอกกับเราว่า การทำสิ่งชั่วร้ายอันน่าสะพรึงกลัวนั้น สามารถเกิดขึ้นได้ด้วยน้ำมือของคนปกติธรรมดา หรือคนดี ๆ อย่างเรา ๆ ท่าน ๆ คนเหล่านี้ไม่ได้ต่างจากเรา และเราก็ไม่ได้ต่างจากเขา คือมีกิเลสที่ผลักดันให้ทำความชั่วได้ หรืออาจทำชั่วในนามของความดี ด้วยแรงจูงใจที่ดี หรือด้วยความยึดมั่นในสิ่งที่ถือว่าดี ความดีกับความชั่วจึงไม่ได้แยกจากกัน ความดีสามารถเป็นปัจจัยให้เกิดความชั่วได้ เช่นเดียวกับที่ความหอมหวานของผลไม้เป็นปัจจัยให้เกิดกลิ่นเน่าเหม็นเมื่อกลายเป็นขยะ

         คนดีกับคนชั่วไม่ได้แยกจากกัน คนดีสามารถทำชั่วหรือกลายเป็นคนชั่วได้ แต่ถ้ามองเพียงเท่านี้ก็เท่ากับมองโลกในแง่ร้ายเกินไป อีกด้านหนึ่งของความจริงที่มองข้ามมิได้ก็คือ คนชั่วก็สามารถทำดีหรือกลายเป็นคนดีได้ด้วย สหายดุคเป็นตัวอย่างหนึ่งที่น่าสนใจ หลังจากที่มีการทำข้อตกลงหยุดยิงของเขมรสามฝ่ายเมื่อปี ๒๕๓๔ เขาได้กลับไปใช้ชีวิตเยี่ยงสามัญชน ดำรงชีพด้วยการสอนหนังสือ และเปลี่ยนชื่อเสียงเรียงนาม เขามีกิตติศัพท์ว่าเป็นครูที่ดี แต่อารมณ์ร้าย วันหนึ่งในปี ๒๕๓๘ เพื่อน ๆ ชักชวนเขาไปร่วมการอบรมผู้นำชาวคริสต์ที่พระตะบอง ที่นั่นเองที่เขาเกิดศรัทธาในพระเจ้า และเปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์ เขาเปิดเผยกับครูสอนศาสนาว่า เขาไม่เคยได้รับความรักมาเลยตั้งแต่เล็กจนโต แต่เมื่อหันมารับพระคริสต์ ความรักได้ท่วมท้นหัวใจเขา หลังจากนั้นเขาได้เปลี่ยนมาเป็นครูสอนศาสนา และทำงานช่วยเหลือผู้ประสบภัยทั้งในเขมรและในค่ายอพยพใกล้ชายแดนไทย

       คริสโตเฟอร์ ลาเปล (Christopher Lapel) ผู้ชักนำดุคมาสู่ศาสนาคริสต์โดยไม่รู้ประวัติของเขามาก่อน เล่าว่าก่อนเข้ารีต ดุคมาสารภาพกับเขาว่าเขาได้ทำสิ่งชั่วร้ายมามากมาย และไม่แน่ใจว่าผู้คนจะให้อภัยเขาหรือไม่ แต่เขาก็ไม่ได้เปิดเผยว่าได้ทำอะไรลงไป อย่างไรก็ตามลาเปลสังเกตว่าเขาได้เปลี่ยนไปมากหลังจากเปลี่ยนศาสนา คือผ่อนคลายมากขึ้น หยอกล้อกับเพื่อน ๆ และแต่งตัวสุภาพกว่าเดิม

         ดุคคงใช้ชีวิตบั้นปลายอย่างสงบหากไม่ได้พบกับนักหนังสือพิมพ์อเมริกันผู้หนึ่ง ซึ่งตามหาเขามาหลายปี เมื่อถูกซักถาม ดุคยอมรับอย่างไม่ปิดบังว่าเขาเป็นใคร รวมทั้งสารภาพว่าได้ทำอะไรไว้บ้างในช่วงที่เป็นใหญ่ในเขมรแดง เขาถูกจับกุมไม่นานหลังจากที่บทสัมภาษณ์ดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ วันที่ ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๕๐ เขาถูกตั้งข้อหาว่ากระทำอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ และจะต้องขึ้นศาลที่ได้รับการสนับสนุนจากสหประชาชาติ

       คนที่ทำความชั่วแม้ร้ายแรงถึงขั้นเป็นอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ น้อยนักที่จะเป็นคนชั่วโดยสันดาน (หากคนที่ชั่วโดยสันดานมีอยู่จริงในโลกนี้) อย่างน้อยเขาก็เคยเป็นคนดี ๆ อย่างเรา ๆ ท่าน ๆ มาก่อน อีกทั้งยังมีความดีหลงเหลือในใจอยู่ไม่มากก็น้อย ความดีดังกล่าวหากได้รับการหนุนเสริมเพิ่มกำลัง ก็สามารถเอาชนะความชั่วร้ายในใจ หรือชักนำเขาให้ทำความดีได้ คำถามก็คือเขาจะได้รับโอกาสให้ทำเช่นนั้นได้หรือไม่ ตอบอาจไม่ยาก แต่ทำใจให้ได้กลับยากกว่า ทั้งนี้ก็เพราะเราทุกคนมีความโกรธแค้นพยาบาทอยู่ด้วยกันทั้งนั้น แต่ถ้าไม่รู้จักการให้อภัยเลย เราจะเอาชนะความชั่วร้ายในใจตนได้อย่างไร

Wednesday, April 13, 2011

ความทุกข์ยากทำให้มนุษย์กลายเป็นเทพ



We can live without religion and meditation, but we cannot survive without human affection.
เราสามารถมีชีวิตอยู่ได้โดยปราศจากศาสนาและการเจริญภาวนา แต่เราไม่อาจดำรงชีพอยู่ได้โดยปราศจากความรักของเพื่อนมนุษย์
Dalai Lama 

All human actions have one or more of these seven causes: chance, nature, compulsions, habit, reason, passion, desire.
การกระทำทั้งหมดของมนุษย์มีที่มาจากข้อหนึ่งข้อใดหรือมากกว่าในบรรดา 7 เหตุต่อไปนี้ : โอกาส ธรรมชาติ ความบีบคั้น อุปนิสัย เหตุผล ความหลงใหล ความอยาก
Aristotle

We have to do the best we can. This is our sacred human responsibility.
เราต้องทำให้ดีที่สุดเท่าที่เราจะทำได้ นี่คือความรับผิดชอบอันศักดิ์สิทธิ์ของมนุษย์
Albert Einstein

Although the world is full of suffering, it is also full of the overcoming of it. 
แม้โลกนี้จะเต็มไปด้วยความทุกข์ยาก แต่ก็เต็มไปด้วยหนทางที่จะเอาชนะมัน
Helen Keller


It is by suffering that human beings become angels.
ความทุกข์ยากทำให้มนุษย์กลายเป็นเทพ
Victor Hugo

 To err is human; to forgive, divine.
การทำสิ่งผิดพลาดคือมนุษย์ การให้อภัยคือเทวดา
Alexander Pope

 
© 2010 BungaHimalaya บุหงาหิมาลัย All Rights Reserved.


เกิดมาพึ่งกัน

Saturday, April 9, 2011

The mark of a true professional is giving more than you get.





The mark of a true professional is giving more than you get.

สัญลักษณ์ของมืออาชีพที่แท้คือการให้ออกไปมากกว่าที่ได้มา
 
A professional is someone who can do his best work when he doesn't feel like it.
คนที่เป็นมืออาชีพคือคนที่ทำงานของเขาได้ดีที่สุด แม้ในวาระที่เขาไม่ได้รู้สึกอยากจะทำ
Alistair Cooke

Without hard work and discipline it is difficult to be a top professional.
หากปราศจากการทำงานหนัก และความมีวินัย ก็เป็นการยากที่จะไปถึงจุดสูงสุดของความเป็นมืออาชีพ
Jahangir Khan

Anyone can write one book: even politicians do it. Starting a second book reveals an intention to be a professional writer.

ใครๆก็สามารถเขียนหนังสือได้สักเล่ม แม้นักการเมืองก็ยังทำได้ การเริ่มเขียนหนังสือเล่มที่สองเผยให้เห็นความมุ่งมั่นที่จะเป็นนักเขียนอาชีพ
Len Deighton

You can have financial strength, professional strength, emotional strength but for me without spiritual strength none of the rest of it matters.

คุณสามารถมีความแข็งแกร่งด้านการเงิน ด้านความเป็นมืออาชีพ ด้านอารมณ์ แต่สำหรับฉันถ้าไร้ซึ่งความเข้มแข็งทางจิตวิญญาณแล้ว ทุกอย่างที่เหลือก็ไม่มีความหมาย
Star Jones
 © 2010 BungaHimalaya บุหงาหิมาลัย All Rights Reserved.


Love of My Life

image credit corporatefineart.com

Thursday, April 7, 2011

การอยู่บนจุดสูงสุดให้ได้นั้นยากกว่าการไปถึง




It's not that I'm so smart, it's just that I stay with problems longer.
ไม่ใช่เพราะว่าผมเก่ง มันก็แค่ผมอยู่กับปัญหาต่างๆนานกว่าเท่านั้น
Albert Einstein

Study nature, love nature, stay close to nature. It will never fail you. 
ศึกษาธรรมชาติ รักธรรมชาติ อยู่ใกล้ชิดกับธรรมชาติ ธรรมชาติจะไม่มีวันทำให้คุณผิดหวัง
Frank Lloyd Wright

It is more difficult to stay on top than to get there.
การอยู่บนจุดสูงสุดให้ได้นั้นยากกว่าการไปถึง
Mia Hamm


To stay a great singer or guitar player, you've got to do it 24/7. That's what I do.
เพื่อรักษาความเป็นนักร้องหรือนักกีตาร์ที่ยิ่งใหญ่ คุณจะต้องทำสิ่งนั้นตลอด 24 ชั่วโมงใน 7 วัน นั่นคือสิ่งที่ผมทำ
Sammy Hagar



It's not how fast you get there, but how long you stay.
การที่คุณไปถึงจุดนั้นได้เร็วแค่ไหนไม่สำคัญเท่ากับการที่คุณจะอยู่ตรงนั้นได้นานแค่ไหน
Patty Berg



Books are not men and yet they stay alive.
หนังสือไม่ใช่คน แต่มันมีชีวิต
Work hard, stay positive, and get up early. It's the best part of the day.
ทำงานหนัก คิดบวก และตื่นแต่เช้า ตอนเช้าเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดของวัน
George Allen, Sr.


Just stay real and stay a real person.
ขอเพียงอยู่อย่างสัตย์ซื่อและรักษาความเป็นคนจริง
Brandon Thomas

The miracle is this: the more we share the more we have.
สิ่งมหัศจรรย์ก็คือยิ่งแบ่งปันเรายิ่งมีมากขึ้น
Leonard Nimoy
  © 2010 BungaHimalaya บุหงาหิมาลัย All Rights Reserved.

Saturday, March 26, 2011

บทกวีจะเยียวยาบาดแผลที่เกิดจากคมเขี้ยวของเหตุผล



Painting is silent poetry, and poetry is painting that speaks.
จิตรกรรมคือบทกวีที่สงัดเงียบ และบทกวีคือจิตรกรรมที่เอื้อนเอ่ย
Plutarch

Poetry heals the wounds inflicted by reason.
บทกวีจะเยียวยาบาดแผลที่เกิดจากคมเขี้ยวของเหตุผล

Novalis

A poet can survive everything but a misprint
กวีจะทนได้ทุกเรื่องยกเว้นการพิมพ์ผิด

Oscar Wilde

Poetry is all that is worth remembering in life.
บทกวีคือทุกสิ่งอย่างที่ควรค่าแก่การจดจำในชีวิต

William Hazlitt

I was reading the dictionary. I thought it was a poem about everything.
ผมเพิ่งได้อ่านพจนานุกรม ผมคิดว่ามันคือบทกวีแห่งสรรพสิ่ง

Steven Wright

Poetry is thoughts that breathe, and words that burn.
บทกวีคือความคิดที่มีลมปราณ และถ้อยคำที่ลุกโชน
Thomas Gray

Poetry is the art of uniting pleasure with truth.
บทกวีคือศิลปะแห่งการหลอมรวมความอภิรมย์กับสัจธรรม

Samuel Johnson

Every day we should hear at least one little song, read one good poem, see one exquisite picture, and, if possible, speak a few sensible words.
ในแต่ละวันเราควรจะได้รับฟังบทเพลงธรรมดาๆ สักหนึ่งบทเพลง อ่านบทกวีดีๆ สักหนึ่งบท ดูรูปที่งามวิจิตรสักหนึ่งรูป และถ้าเป็นไปได้ เอ่ยถ้อยคำที่มีความหมายสัก 2-3 คำ

Johann Wolfgang Von Goethe

Every old poem is sacred.
บทกวีลายครามทุกบทคือสิ่งศักดิ์สิทธิ์
Horace

© 2011 BungaHimalaya บุหงาหิมาลัย All Rights Reserved.


ความรัก พระราชนิพนธ์ ล้นเกล้าฯรัชกาลที่ 6 

Monday, March 21, 2011

ผมจะอุทิศร่างกายและวิญญาณของผมเพื่อเกื้อกูลต่อประชาชนและประเทศชาติ


In my country we go to prison first and then become President.
ที่ประเทศของผม เราติดคุกก่อน แล้วถึงจะเป็นประธานาธิบดี
Nelson Mandela

The World is my country, all mankind are my brethren, and to do good is my religion.
โลกนี้คือประเทศของผม มนุษยชาติทั้งมวลคือพี่น้องของผม และการทำความดีคือศาสนาของผม
Thomas Paine

Patriotism is your conviction that this country is superior to all others because you were born in it.
ความรักชาติคือการที่คุณมีความเชื่อมั่นว่า ประเทศนี้อยู่เหนือยิ่งแผ่นดินอื่นใด เพราะว่าที่นี่เป็นแผ่นดินเกิดของคุณ
George Bernard Shaw

I will devote my body and soul to the service of the people and the nation.
ผมจะอุทิศร่างกายและวิญญาณของผมเพื่อเกื้อกูลต่อประชาชนและประเทศชาติ
Norodom Sihamoni

A land without ruins is a land without memories - a land without memories is a land without history.
แผ่นดินที่ไร้ซากปรักหักพังคือแผ่นดินที่ไร้ความทรงจำ – แผ่นดินที่ไร้ความทรงจำ ก็คือแผ่นดินที่ไร้ประวัติศาสตร์
Abram Joseph Ryan

I only regret that I have but one life to lose for my country.
ผมเพียงแต่เสียใจว่าผมมีเพียงชีวิตเดียวที่จะมอบให้ประเทศของผม
Nathan Hale

As a woman I have no country. As a woman my country is the whole world.
ในฐานะลูกผู้หญิงฉันไม่มีประเทศ ในฐานะลูกผู้หญิงประเทศของฉันคือโลกทั้งโลก
Virginia Woolf

The strength and power of a country depends absolutely on the quantity of good men and women in it.
ความแข็งแกร่งและพลังของประเทศชาติขึ้นอยู่กับปริมาณของผู้หญิงและผู้ชายที่เป็นคนดีในประเทศนั้นอย่างแน่แท้
John Ruskin

I have nothing to offer but blood, toil, tears and sweat.
ข้าพเจ้าไม่มีอะไรจะมอบให้นอกจาก เลือดเนื้อ น้ำตา หยาดเหงื่อและแรงกาย
Winston Churchill


© 2010 BungaHimalaya บุหงาหิมาลัย All Rights Reserved.

Thursday, March 17, 2011

การเดินลงเขานั้นง่ายกว่าการเดินขึ้นเขา




People are not disturbed by things, but by the view they take of them. 
ผู้คนไม่ได้ถูกเบียดเบียนโดยสรรพสิ่ง ทว่าโดยมุมมองที่พวกเขามีต่อสรรพสิ่งต่างหาก
Epictetus

  
Whatever you can do, or dream you can do, begin it. Boldness has genius, power and magic in it.
สิ่งใดที่เธอทำได้ หรือฝันว่าเธอทำได้ ขอให้เริ่มทำเลย ความกล้าจะ             โอบอุ้มอัจฉริยภาพ ความมีพลัง และสิ่งมหัศจรรย์ไว้ภายใน  
Goethe
Never become so much of an expert that you stop gaining expertise. View life as a continuous learning experience.
อย่าทำตัวเป็นผู้เชี่ยวชาญให้มากเสียจนเธอหยุดหาความรู้ความชำนาญ จงพิจารณาชีวิตเสมือนประสบการณ์แห่งการเรียนรู้อันต่อเนื่อง

People's personalities, like buildings, have various facades, some pleasant to view, some not.

บุคลิกลักษณะของผู้คนก็เหมือนสิ่งปลูกสร้าง คือมีหลายด้าน บ้างก็ชวนมอง บ้างก็ไม่น่ามอง 
Francois de La Rochefoucauld

It's easier to go down a hill than up it but the view is much better at the top.

การเดินลงเขานั้นง่ายกว่าการเดินขึ้นเขา แต่วิวบนยอดเขานั้นสวยกว่า 
Henry Ward Beecher

You can learn a lot from people who view the world differently than you do. 
เธอจะเรียนรู้อะไรมากมายจากคนที่มองโลกแตกต่างไปจากเธอ

Under the influence of fear, which always leads men to take a pessimistic view of things, they magnified their enemies' resources, and minimized their own.

ภายใต้อิทธิพลของความหวาดกลัว ซึ่งมักจะชักจูงให้มนุษย์มองสรรพสิ่งด้วยมุมมองที่ไม่สร้างสรรค์ คือพวกเขาจะเห็นว่าพลังของศัตรูนั้นมีมากกว่าที่เป็นจริง และเห็นว่าพลังของตนมีน้อยกว่าที่เป็นจริง
Titus Livius 


© 2011 BungaHimalaya บุหงาหิมาลัย All Rights Reserved.

Wednesday, March 16, 2011

เจ็ดขุมทรัพย์ลับสุดยอด



คำนำผู้แปล
ด้วยภารกิจหน้าที่ในวิชาชีพที่ปฏิบัติอย่างต่อเนื่องมากว่า 30 ปีของผู้แปลคืองานสอนหนังสือในสาขาที่เกี่ยวข้องกับภาษาและการออกเสียงในภาษา ส่งผลให้ผู้แปลเป็นผู้ที่หลงใหลในความงามที่เป็นเอกลักษณ์ด้านต่างๆ ของภาษา ไม่ว่าจะเป็นความงดงามของตัวอักษรในตัวของมันเอง ผ่านรูปแบบของการสร้างงานทัศนศิลป์จากตัวอักษร (Calligraphy) เช่นอักษรจีน อักษรอาหรับ อักษรเทวนาครี อักษรทิเบต เป็นต้น รวมไปถึงความงดงามทางจิตวิญญาณที่ถ่ายทอดผ่านตัวอักษรในงานเขียนต่างๆ และเชื่อว่าการส่งผ่านสาระและความงามของถ้อยคำจากภาษาหนึ่งไปสู่อีกภาษาหนึ่งผ่านกระบวนการงานแปลก็เปรียบเสมือนการสร้างงานศิลปะผ่านตัวอักษรด้วยเช่นกัน การได้สร้างงานแปลให้สำเร็จลุล่วงลงแต่ละชิ้นจึงไม่แตกต่างอะไรกับการสร้างงานศิลปะเช่นเดียวกับที่ศิลปินแขนงต่างๆได้ทุ่มเทใจสร้างสรรค์ผลงานให้ผู้คนได้ชื่นชม

ผู้แปลมีความภูมิใจและรู้สึกอบอุ่นใจเป็นอย่างยิ่งที่ได้รับเกียรติจากสำนักพิมพ์ต้นไม้ให้มีโอกาสได้สร้างงานศิลปะผ่านตัวอักษรชิ้นสำคัญ นั่นคือการแปลสุดยอดหนังสือคู่คิดในการใช้ชีวิตที่แสนมหัศจรรย์ “รวยด้วยใจ เจ็ดขุมทรัพย์ลับสุดยอด” หรือ The Richest Within : Your Seven Secret Treasures จากผลงานเปี่ยมรักที่กลั่นจากบทเรียนล้ำค่าในชีวิตของ Dr. John F. Demartini ผู้เป็นต้นแบบของคนที่ไม่ยอมจำนนต่อฉลากแห่งความตกต่ำที่คนอื่นนำมาแปะให้ โดยได้รับแรงบันดาลใจอันยิ่งใหญ่และทรงพลังจากชายสูงอายุ Dr. Paul Bragg ปูชนียาจารย์คนแรกซึ่งจุดประกายเปี่ยมพลังในการก้าวไปสู่เป้าหมายชีวิตที่ยิ่งใหญ่ไร้ขีดจำกัดให้กับ Dr. John Demartini ซึ่งในปัจจุบันเป็นผู้ที่สร้างผลงานอันโดดเด่นหลายด้าน และได้รับการจัดลำดับให้เป็นหนึ่งในนักพูดเพื่อการสร้างแรงบันดาลใจแถวหน้าของโลก และเป็นผู้เขียนหนังสือที่ได้รับการตอบรับอย่างอบอุ่นจนติดอันดับ เบสท์เซลเลอร์หลายเล่ม

เป็นไปได้ยังไง ที่ชีวิตของคนๆหนึ่งซึ่งในวันที่มีอายุ 17 ปี ใช้ชีวิตเป็นนักโต้คลื่นพเนจร ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง และในวัยเด็กของเขา ครูประจำชั้นก็ได้แปะฉลากของ “เด็กที่มีปัญหาด้านการเรียนรู้ การอ่าน การเขียน การสื่อสาร และ...คงไปไม่ถึงไหนหรอก” ให้กับเขา และเคยแม้กระทั่งซัดเซไปตามภัตตาคารต่างๆเพื่อมองหาอาหารที่หลงเหลืออยู่บนโต๊ะเพื่อยังชีพ จะกลายมาเป็นนักพูดเพื่อสร้างแรงบันดาลใจของโลก เป็นที่ปรึกษาด้านการพัฒนาองค์กร และเคยเป็นผู้ให้การอบรมเพื่อการพัฒนาบุคลากรของบริษัทต่างๆที่มีชื่อเสียงระดับโลกหลายแห่งเช่น IBM เป็นต้น

ฟังดูอาจจะเป็นเรื่องเหลือเชื่อ แต่ถ้าได้ติดตามอ่านเรื่องราวของการค้นพบ “รวยด้วยใจ เจ็ดขุมทรัพย์ลับสุดยอด” ซึ่ง Dr. John Demartini ได้ตกผลึกจากเส้นทางสู่ความสำเร็จ ความมั่งคั่ง และความสุขจากชีวิตของตนเอง คุณก็จะพบว่า “เมื่อดวงจิตของคุณแจ่มแจ้งและหัวใจของคุณเปิดกว้าง สิ่งมหัศจรรย์ก็จะบังเกิด” เพราะในหนังสือ “เจ็ดขุมทรัพย์ลับสุดยอด” เล่มนี้ Dr. John Demartini ได้มอบของขวัญสุดวิเศษของเขาแก่ผู้อ่านทุกคนด้วยความรัก ความเชื่อมั่น และความปรารถนาดีจากใจจริง เพื่อจะช่วยให้เราตระหนักถึงปรีชาญาณอันล้ำเลิศที่เราแต่ละคนมีอยู่ในตัว

ขอเพียงแต่เราเข้าใจและหยั่งรู้ด้วยปัญญาญาณว่า เราทุกคนต่างก็มีสุดยอดแห่งขุมทรัพย์ที่ยิ่งใหญ่ซึ่งถูกเก็บซ่อนอยู่ ณ ก้นบึ้งแห่งตัวตนของพวกเรา ถ้าเราค้นให้พบและกำกับดูแลขุมทรัพย์นั้นอย่างเหมาะสมก็จะก่อให้เกิดพลังอันยิ่งใหญ่ และเมื่อขุดค้นต่อไปให้ถึงค่านิยมสูงสุดที่เราแต่ละคนให้คุณค่า พร้อมทั้ง “ทำในสิ่งที่คุณรักและรักในสิ่งที่คุณทำ” ความสุข ความสำเร็จ และความมั่งคั่งก็จะเป็นของคุณ โดยไม่มีข้อยกเว้น

เมื่ออ่านหนังสือเล่มนี้จบลง คุณก็จะพบว่า Dr. John Demartini ได้สื่อสารเรื่องราวที่จะช่วยพาคุณก้าวไปสู่ชีวิตที่ดีกว่าอย่างอ่อนโยนและจริงใจ เพื่อเกื้อหนุนให้คุณสามารถเข้าถึงแนวคิดและหลักการสำคัญต่างๆที่จุดพลังแรงบันดาลใจ ให้เราทุกคนก้าวย่างอย่างมั่นใจสู่การค้นพบ ขุมทรัพย์ทางใจ ทางกายภาพ ทางจิตวิญญาณ ทางสังคม และขุมทรัพย์ด้านการเงิน ด้านการงานอาชีพ และด้านครอบครัวของเรา และเมื่อคุณอ่านหนังสือเล่มนี้ซ้ำและปฏิบัติตาม Demartini Method ซึ่งเป็นกระบวนการภาคปฏิบัติที่ Dr. John Demartini ออกแบบขึ้น ซึ่งเปรียบเสมือนลายแทงและเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้คุณได้ค้นพบ “เจ็ดขุมทรัพย์ลับสุดยอด” อันเป็นสมบัติล้ำค่าที่มีอยู่แล้วในตัวคุณทุกคน คุณก็จะได้รับสิ่งดีๆในชีวิตซึ่งเป็นสุดยอดปรารถนาของเราทุกคนได้โดยไม่ยากอย่างแน่นอน

ด้วยความรักและปรารถนาดี
รศ.ดร.อมร แสงมณี
วันนี้ได้ยกคำนำในหนังสือ"เจ็ดขุมทรัพย์ลับสุดยอด" ซึ่ง blogger ของ blog นี้เป็นผู้แปลมาแบ่งปันกันค่ะ 

The Great Work
How to be Happy....forever

Just Believe

Sunday, March 13, 2011

ไม่ว่ามนุษย์เราสร้างอะไรขึ้นมาก็ตาม ในที่สุดสิ่งนั้นก็กลับมาสร้างเรา


เมื่อโลกเล่นตลก

พระอาจารย์ไพศาล วิสาโล

เมื่อเรายึดมั่นอะไรก็ตาม ย่อมหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะเอาสุขหรือทุกข์ของเราไปขึ้นอยู่กับสิ่งนั้น ถ้ามันเป็นไปตามใจเรา เราก็สุข แต่ถ้ามันไม่เป็นไปตามใจเรา เราก็ต้องทุกข์
ไม่ว่ามนุษย์เราสร้างอะไรขึ้นมาก็ตาม ในที่สุดสิ่งนั้นก็กลับมาสร้างเรา หรือมีอิทธิพลต่อความรู้สึกนึกคิด พฤติกรรม และวิถีชีวิตของเรา

เราสร้างเทคโนโลยีขึ้นมา และแล้วทุกวันนี้เทคโนโลยีก็มากำหนดชีวิตของเรา ตั้งแต่การกินอยู่ การใช้เวลาว่าง และการวางเป้าหมายของชีวิต (เช่น ตั้งเป้าว่าจะมีรถของตัวเองก่อนอายุ 30 ปี) แม้แต่การแสดงความรักหรือมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น

ในทำนองเดียวกัน มนุษย์เรากำหนดมูลค่าของทองขึ้นมา แล้วในที่สุดทองก็กลายเป็นสิ่งวัดมูลค่าของตัวเราและคนอื่น (ไปงานราตรีสโมสรแล้วไม่มีทองหรือเพชรใส่สักเส้น จะรู้สึกอย่างไร)

ภาษาเป็นประดิษฐกรรมอย่างหนึ่งของมนุษย์ แต่ในเวลาเดียวกันเราก็เป็นประดิษฐกรรมของภาษา โลกทัศน์และความรู้สึกนึกคิดของเราถูกกำหนดโดยภาษามาก เพียงแค่คำว่า ‘ไอ้’ หรือ ‘ท่าน’ ย่อมให้ความรู้สึกแก่เราต่างกัน หากเราเป็นฝ่ายถูกเรียกด้วยสองคำนั้น แต่อิทธิพลของภาษามีมากกว่านั้น มันยังกำหนดวิธีคิดหรือทัศนะของเราต่อชีวิตและโลกอย่างลึกซึ้งและไม่รู้ตัว คงมีคำไม่กี่คำที่มีอิทธิพลต่อเราอย่างลึกซึ้ง เท่ากับคำว่า ‘ของ’ เรามักเรียกสิ่งต่าง ๆ ที่เรามี ว่าเป็น ‘ของเรา’

คำๆนี้ ชวนให้เข้าใจว่าสิ่งเหล่านั้นเป็นของเราจริงๆ คือ อยู่ในอำนาจของเรา สามารถบังคับบัญชาให้เป็นไปตามใจเราได้ และสามารถจะอยู่กับเราไปชั่วฟ้าดินสลาย แต่ความจริงก็คือ ไม่ใช่ทั้งเพ แต่นั่นก็ไม่ร้ายเท่ากับข้อที่ว่า ‘อะไรก็ตามที่เราคิดว่าเป็นของเรา แท้จริงแล้ว เราต่างหากที่เป็น ของมัน’

เมื่อเราซื้อรถคันใหม่มา และคิดว่ามันเป็นของเรา เราก็ตกอยู่ในอำนาจของมันทันที คือ ต้องคอยเป็นห่วงมัน เฝ้าประคบประหงมมัน ถ้าจอดไว้ข้างถนนที่เปลี่ยว ก็อยู่ไม่เป็นสุข เพราะเฝ้ากังวลถึงมัน เจอรอยขีดข่วนเมื่อไร ก็หงุดหงิดอารมณ์เสียไปทั้งวัน ถ้ารู้ว่าเป็นฝีมือของลูกเมีย เป็นต้องระเบิดอารมณ์ใส่ ยิ่งถ้ารถเกิดหายไป ก็กินไม่ได้นอนไม่หลับเลยทีเดียว อะไรก็ตามที่เราคิดว่าเป็นของเรา ในความเป็นจริงมันต่างหากที่เป็นนายเรา

ทันทีที่คิดว่าเงินเป็นของเรา เราก็กลายเป็นข้ารับใช้มันไปโดยไม่รู้ตัว เราต้องคอยปกปักรักษามันเอาไว้ บางทีถึงกับเอาชีวิตเข้าแลก เพราะกลัวโจรเอาไป หาไม่ก็ต้องทำงานหามรุ่งหามค่ำ เพื่อให้มันมีปริมาณเพิ่มพูนมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ต่างไปจากทาสที่สละหยาดเหงื่อแรงงาน เพื่อเติมคลังสมบัติของเจ้านายให้เต็ม แม้จะมีมากมายมหาศาล ก็หยุดหาเงินไม่ได้ ทั้งๆที่กิน 10 ชาติก็ไม่หมด กลายเป็นว่าแทนที่จะได้ใช้มัน มันกลับใช้เรา เศรษฐีบางคนร่ำรวยสุดจะพรรณนา แต่อยู่อย่างอัตคัดราวยาจก เพียงเพราะเสียดายเงิน
แม้แต่บุคคลที่เราคิดว่าเป็นของเรา ถ้าเผลอเมื่อไร เราก็กลายเป็นของเขาไปทันที เพราะชะตาชีวิตของเรากลับไปขึ้นอยู่กับเขา

เราจะสุขหรือทุกข์ ขึ้นอยู่กับว่าเขาคิดหรือพูดกับเราอย่างไร ถ้าเขาไม่พูดด้วยหรือทำท่ามึนตึง ก็แทบจะอยู่ไม่ได้เอาเลย ที่ฆ่าตัวตายก็มีไม่น้อย ทั้งหมดนี้เริ่มต้นจากการยึดมั่นว่า …..เขาเป็นของฉัน …..ไม่ว่าคนรักของฉัน …..พ่อแม่ของฉัน …..หรือลูกของฉันก็ตาม แม่บางคนต่อว่าลูกที่เอาแต่เล่นเกมคอมพิวเตอร์ จนไม่เป็นอันกินอันนอนหรือเล่าเรียน ส่วนลูกก็รำคาญแม่ จนไม่พูดด้วย ยังคงขลุกอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์อย่างเดียว แม่ไม่พอใจมาก จึงยื่นคำขาดกับลูกว่า ถ้าลูกไม่คุยกับแม่ แม่จะฆ่าตัวตาย ลูกได้ยินก็ยังเฉย แม่ทั้งผิดหวังและน้อยใจอย่างรุนแรง จึงโดดลงจากตึกทันที

ยิ่งยึดมั่นว่าเป็นลูกของเรามากเท่าไร ก็ยิ่งคาดหวังให้เขาอยู่ในอำนาจของเรามากเท่านั้น แต่หารู้ไม่ว่า ยิ่งคาดหวังเช่นนั้นมากเท่าไร เราก็ยิ่งกลับอยู่ในอำนาจของลูกมากเท่านั้น ดังนั้น ชีวิตจึงเป็นทุกข์ เพราะท่าทีหรือพฤติกรรมบางอย่างของเขา

ใช่หรือไม่ว่า เมื่อยึดใครว่าเป็นคนรักของเรา …..เราก็กลับตกอยู่ในอำนาจของเขา จนอาจเผลอทำร้ายตนเองหรือทำร้ายผู้อื่นโดยไม่รู้ตัว มองดูให้ดี ไม่มีอะไรเลยที่เมื่อยึดมั่นว่าเป็นของเราแล้ว เราไม่กลับเป็นของมัน แม้กระทั่งความคิด ความคิดใดก็ตามเมื่อเกิดขึ้นมาในใจแล้ว เรามักคิดว่ามันเป็นของเรา แต่ในความเป็นจริงมันไม่ยอมอยู่ในอำนาจของเราเลย มีหลายเรื่องที่เราไม่อยากคิด แต่มันกลับผุดขึ้นมาเอง

ไม่เชื่อ ก็ลองนั่งสมาธิทำใจสงบดู หรือเวลาเกลียดใครสักคน แล้วไม่อยากคิดถึงหมอนั่น ไม่ช้าไม่นานเราจะเผลอคิดถึงเขา แล้วก็จะคิดไม่หยุด บางทีกินก็คิด นอนก็คิด ทั้งๆที่ไม่อยากคิดเลย ความคิดนั้นเมื่อเกิดขึ้นมาแล้ว มันดูเหมือนจะมีชีวิตของมันเอง เช่น ต้องการดำรงอยู่ต่อไปเรื่อยๆ ไม่ยอมตาย ดังนั้น มันจึงพยายามกระตุ้นให้เราคิดถึงมันอยู่บ่อยๆ เพราะถ้าไม่คิดถึงมัน มันก็จะตายไปในที่สุด เหมือนไฟที่ไม่มีเชื้อ ยิ่งคิดก็เท่ากับเติมชีวิตให้มัน เสมือนเติมเชื้อเพลิงให้กองไฟ สังเกตได้เวลาอยู่ในที่เงียบๆ หรือหลีกเร้น ความคิดต่างๆจะพรั่งพรูออกมา เพื่อหลอกล่อหรือยั่วยุให้เราคิดถึงมันเรื่อยๆ ใช่แต่เท่านั้น มันยังต้องการให้เราปกปักรักษามัน หรือเผยแพร่มันไปเรื่อยๆ

ใครก็ตามที่พยายามหักล้าง หรือขัดขวางความคิด (ที่หลงคิดว่าเป็น)ของเรา เราจึงอยู่เฉยไม่ได้ ต้องไปเถียงหรือทะเลาะกับเขา จนอาจถึงขั้นทำร้ายกัน บางทีถึงกับทำสงครามกัน เพื่อปกป้องความคิด ซึ่งอาจมาในรูปของศาสนาหรืออุดมการณ์ทางการเมืองการที่เรายอมให้ความคิดผลักดันเราไปตายหรือไปฆ่าคนอื่น แสดงว่ามันอยู่ในอำนาจของเรา หรือเราอยู่ในอำนาจของมันกันแน่

ที่น่าแปลกก็คือ พอไปยึดมั่นว่าเป็นความคิดของเราแล้ว มันสามารถผลักดันให้เราทำอะไรได้ร้อยแปด ทั้งๆที่เป็นผลเสียกับเราเอง (แม้ไม่ถึงขั้นพาไปตายก็ตาม) ชายคนหนึ่งรักและหวงแหนสนามหญ้ามาก พยายามดูแลรักษามันทั้งเช้า-เย็น ทั้งฉีดยาและใส่ปุ๋ยอย่างดี ใครมาเดินเหยียบก็ไม่ยอม เป็นต้องทะเลาะกัน (ตกลงสนามหญ้าเป็นของเขา หรือเขาเป็นของสนามหญ้ากันแน่)

แล้ววันหนึ่ง เขาก็พบว่า มี ตัวตุ่น มาขุดรูทำรังอยู่ใต้สนามหญ้า นับวันรูตุ่นก็ขยายเป็นเครือข่ายกว้างขวาง ทำให้สนามหญ้ามีรอยนูนไปทั่ว เขาเห็นแล้วก็ทนไม่ได้ พยายามกำจัดมันหลายวิธีแต่ก็ไร้ผล นับวันเขาก็ยิ่งคั่งแค้นเจ้าตัวตุ่นทั้งวันทั้งคืน คิดแต่จะหาทางเอาชนะเจ้าตุ่นนรกนี้ให้ได้ แล้วในที่สุดเขาก็พบวิธีเผด็จศึก
วันรุ่งขึ้นเขาเอาน้ำมันฉีดอัดเข้าไปในรูตุ่น จนกระทั่งแน่ใจว่าน้ำมันท่วมรูตุ่นทุกชั้นและทั้งเครือข่าย แล้วเขาก็โยนไม้ขีดไฟใส่เข้าไปในรู ไม่นานไฟก็ไหม้ลามตามรูตุ่นจนทั่วหมด ไม่มีตุ่นตัวไหนมีชีวิตรอด
แต่ผลที่เกิดขึ้นตามมา ก็คือ สนามหญ้าแสนรักแสนหวงของเขาก็พังพินาศด้วย

เมื่อคิดจะเอาชนะใครสักคน (หรือสักตัว) ความคิดนั้นก็สามารถผลักดันให้เราทำทุกอย่าง เพื่อจะได้ชัยชนะ โดยไม่สนใจหรือเผื่อใจคิดว่าจะสูญเสียอะไรบ้าง ใช่หรือไม่ว่า บ่อยครั้งสิ่งที่เราสูญเสียไป ก็คือ สิ่งที่เราแสนรักแสนห่วง และหมายจะปกป้องนั่นเอง ไม่ว่าทรัพย์สมบัติ บุคคล ความคิด รวมไปถึงชื่อเสียงเกียรติยศ หรืออะไรก็ตาม เมื่อใดที่เราถือว่ามันเป็นของเรา เมื่อนั้นเราก็กลายเป็นของมันทันที ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น? คำตอบก็คือ เป็นเพราะความยึดมั่นนั่นเอง

เมื่อเรายึดมั่นอะไรก็ตาม ย่อมหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะเอาสุขหรือทุกข์ของเราไปขึ้นอยู่กับสิ่งนั้น ถ้ามันเป็นไปตามใจเรา เราก็สุข แต่ถ้ามันไม่เป็นไปตามใจเรา เราก็ต้องทุกข์ ดังนั้น เราจึงพยายามที่จะควบคุมบังคับมัน ให้เป็นไปตามใจเราให้ได้

เพลงพระรัตนตรัย

ความฝันอันสูงสุด

น้ำตาแสงใต้

Wednesday, March 9, 2011

เราควรจะตายอย่างทระนง เมื่อไม่อาจมีชีวิตอยู่อย่างภาคภูมิได้




One should die proudly when it is no longer possible to live proudly.

Worthless people live only to eat and drink; people of worth eat and drink only to live.
คนที่ไร้ค่ามีชีวิตเพียงเพื่อกินและดื่ม คนที่มีค่าดื่มและกินเพียงเพื่อจะมีชีวิตอยู่

Socrates

We make war that we may live in peace.
เราทำสงครามเพื่อให้เราได้มีชีวิตอยู่อย่างสันติ

Aristotle


Live as if you were to die tomorrow. Learn as if you were to live forever.
จงมีชีวิตเสมือนว่าเธอจะจากไปในวันพรุ่งนี้ และเรียนรู้ราวกับว่าเธอจะมีชีวิตอยู่

ชั่วนิจนิรันดร์
Mohandas Gandhi


Every one desires to live long, but no one would be old.
มนุษย์ทุกคนอยากจะมีชีวิตที่ยืนยาว แต่ไม่มีใครอยากแก่

Abraham Lincoln


I can live for two months on a good compliment.
ผมสามารถมีชีวิตอยู่นานถึง 2 เดือนด้วยคำชมที่ชวนปลื้ม

Mark Twain


I cannot live without books.
ผมไม่อาจมีชีวิตอยู่ได้โดยปราศจากหนังสือ

Thomas Jefferson


You can't live a perfect day without doing something for someone who will never be able to repay you.
คุณไม่อาจจะมีวันอันสมบูรณ์แบบในชีวิตได้โดยปราศจากการทำอะไรบางอย่างเพื่อใครบางคนซึ่งไม่มีวันที่จะสามารถตอบแทนคุณได้

John Wooden


One should die proudly when it is no longer possible to live proudly.
เราควรจะตายอย่างทระนง เมื่อไม่อาจมีชีวิตอยู่อย่างภาคภูมิได้
Friedrich Nietzsche

Live the life you've dreamed.
จงใช้ชีวิตตามที่คุณฝันใฝ่

Henry David Thoreau



As soon as you trust yourself, you will know how to live.
ทันทีที่คุณเชื่อมั่นในตนเอง คุณก็จะรู้ว่าควรจะใช้ชีวิตอย่างไร
Johann Wolfgang von Goethe



Never idealize others. They will never live up to your expectations.
อย่าได้ทำให้ใครมีชีวิตในอุดมคติ พวกเขาไม่มีวันจะใช้ชีวิตตามที่คุณคาดหวัง

Leo Buscaglia


 ชะตาชีวิต

Live and Learn

 จิตร ภูมิศักดิ์
© 2010 BungaHimalaya บุหงาหิมาลัย All Rights Reserved.